دانشگاه ارومیه جغرافیا و آینده پژوهی منطقه‌ای 2981-118X 4 3 2026 11 22 Explaining the empowerment of local communities to shape the urban landscape: A case study of the new town of Sadra تبیین توانمندسازی اجتماعات محلی برای شکل‌دهی به منظر شهری: موردمطالعه شهر جدید صدرا 166 185 122040 10.30466/grfs.2026.56919.1207 FA علی حسینی گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3942-2222 سید عباس رجائی گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-6113-2811 حمید صادقی گروه جغرافیا، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران Journal Article 2026 02 08 The urban landscape in new cities of Iran, including Sadra New Town, despite having diverse social capacities, is facing a weakness in recognizing the effective factors and foundations for realizing social empowerment in order to improve the quality of design and urban landscape. This research was conducted using a mixed quantitative-qualitative methodology to identify the effective factors in shaping the urban landscape based on the empowerment of local communities in Sadra. In this regard, data were collected from the perspectives of 342 citizens in Sadra using a questionnaire. The results of the research using exploratory factor analysis (EFA) show that five basic factors play a role in shaping the urban landscape of Sadra based on the empowerment of local communities, including: participatory planning and governance, sense of place and social capital, Social security and resilience, Social awareness and knowledge, and Financial-economic empowerment. This research emphasizes the importance of empowering local communities to shape the urban landscape by creating platforms for participatory planning, collaborative governance, and economic development in Sadra. منظر شهری در شهرهای جدید ایران، از جمله شهر جدید صدرا، علی‌رغم برخورداری از ظرفیت‌های اجتماعی متنوع، با ضعف در شناخت عوامل و بنیان‌های مؤثر در تحقق توانمندسازی اجتماعی روبه‌رو است. این پژوهش با بهره­گیری از روش آمیخته به‌صورت «کمی-کیفی» در جهت شناسایی عوامل مؤثر بر شکل­دهی منظر شهری بر اساس توانمندسازی اجتماعات محلی در شهر جدید صدرا انجام‌شده است. در این راستا، با بهره­گیری از روش پیمایشی به‌صورت ابزار پرسشنامه از دیدگاه 342 نفر از شهروندان شهر جدید صدرا به گردآوری داده­ها اقدام شد. نتایج پژوهش با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) نشان می­دهد که پنج عامل اساسی در شکل­دهی به منظر شهری شهر جدید صدرا بر مبنای توانمندسازی اجتماعات محلی نقش دارند که شامل برنامه­ریزی و حکمرانی مشارکتی، حس تعلق مکانی و سرمایه اجتماعی، امنیت و تاب­آوری اجتماعی، آگاهی و دانش اجتماعی و توانمندی مالی-اقتصادی می‌شود. با تحلیل تأثیر این عوامل شناسایی‌شده مشخص شد که عامل برنامه‌ریزی و حکمرانی شهری تأثیر بیشتری بر  روی تحقق منظر شهری بر اساس توانمندسازی اجتماعات محلی در شهر جدید صدرا دارد. این پژوهش بر اهمیت توجه به توانمندسازی اجتماعات محلی در شکل­دهی به منظر شهری از طریق ایجاد بسترهای تحقق یک برنامه­ریزی و حکمرانی مشارکتی تا توانمندسازی اقتصادی ساکنان در شهر جدید صدرا تأکید دارد. https://grfs.urmia.ac.ir/article_122040_58ad40268378f3876dd09c6b80e53fa3.pdf