دانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Identifying and analyzing future-oriented strategies for tourism development in the Caspian region (Iran and Russia): A mixed-methods approachشناخت و تحلیل راهبردهای آیندهمحوری توسعه گردشگری منطقه خزر (ایران و روسیه)؛ یک مطالعه ترکیبی11812177810.30466/grfs.2025.56333.1137FAحجت صادقیاستادیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0009-0006-5360-8855رحمان زندیدانشیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0009-0001-9785-6432فرهاد جواناستادیار، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0001-5238-3160مسعود تقواییاستاد، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0001-5486-5972هوگو بایوتیستادانشگاه فدرال کازان، روسیه0000-0002-7430-706XJournal Article20250707Tourism, as a major driving force, can serve as a foundation for regional development. Certain regions possess unique advantages due to their geographical and strategic positions; however, for various reasons, they have not been able to effectively capitalize on their tourism potential. The Caspian Sea basin serves as a prominent example of such regions. Despite its considerable potential, the countries bordering the Caspian Sea have not fully utilized their tourism capacities. Therefore, adopting effective strategies for the utilization and development of tourism in this region is essential and emphasized in this study. The research methodology is descriptive-analytical, employing a mixed-methods approach (qualitative-quantitative) based on survey data collection. The statistical population consists of tourism experts and professionals. Data collection tools included interviews and questionnaires. A total of 18 participants were selected for interviews through theoretical saturation, and 116 individuals were chosen for the survey using the snowball sampling method. In the qualitative phase, 26 initial concepts were identified and categorized into seven main strategic themes: marketing, advertising, and media strategies; facilitation of diplomacy and regional policy-making; development of tourism infrastructure and services; strengthening local participation and leveraging indigenous capacities; product-oriented strategies and diversification of tourism types; managerial, organizational, and sustainability strategies; and finally, integrated and transnational regional tourism development. The validation of the proposed strategies through statistical testing yielded a significance level below 0.05 and an average score of 4.028, confirming their acceptance. Additionally, the results of the Friedman test indicated that the strategy of strengthening local participation and leveraging indigenous capacities ranked highest with an average rank of 5.13, making it the most prominent strategy. In conclusion, the Caspian Sea basin possesses diverse tourism potentials that can be effectively planned and developed through diplomacy, local engagement, and integrated regional development.گردشگری بهعنوان یک کلان پیشران میتواند بسترساز توسعه منطقهای قلمداد شود. برخی از مناطق بهواسطه موقعیت جغرافیایی و استراتژیک، شرایط منحصربهفردی دارند اما به دلایل گوناگون نتوانستهاند از پتانسیلهای حوزه گردشگری بهرهبرداری نمایند. حوضه دریای خزر، میتواند نمونه بارزی از این مناطق باشد. کشورهای حوضه دریای خزر ازلحاظ گردشگری آنچنانکه باید، نتوانستهاند از ظرفیتهای گردشگری استفاده نمایند؛ بنابراین اتخاذ راهبردهای مطلوب جهت بهرهبرداری و توسعه گردشگری در این منطقه با نگاه به آینده بسیاری ضروری است که در این پژوهش مورد تأکید است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی، از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) و مبتنی بر گردآوری دادههای پیمایشی است. جامعه آماری را نخبگان حوزه گردشگری تشکیل دادهاند. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبه و پرسشنامه است. تعداد ۱۸ نفر از طریق اشباع نظری و ۱۱۶ نفر از طریق روش گلوله برفی بهعنوان حجم نمونه مصاحبهشونده و پرسشگری تعیین شد. در بخش کیفی، ۲۶ مفهوم اولیه شناسایی و در ۷ مفهوم اصلی (راهبرد) دستهبندی شدند که شامل راهبردهای بازاریابی، تبلیغات و رسانه، تسهیلگری دیپلماسی و سیاستگذاری منطقهای، توسعه زیرساختهای گردشگری و خدمات، تقویت مشارکت محلی و بهرهگیری از ظرفیتهای بومی، راهبرد محصولمحور و تنوعبخشی به انواع گردشگری، راهبرد مدیریتی، سازمانی و پایدارسازی و همچنین توسعه گردشگری منطقهای یکپارچه و فراملی بودهاند. نتیجه اعتبارسنجی راهبردها از طریق آزمون آماری در سطح کمتر از 0.05 و با میانگین 4.028 بر تأیید آنها اشاره داشته است. همچنین نتیجه آزمون فریدمن نشان داد که راهبرد تقویت مشارکت محلی و بهرهگیری از ظرفیتهای بومی با میانگین رتبهای 5.13 بهعنوان برجستهترین راهبرد مورد تأیید است. نتیجه آنکه حوضه دریای خزر، ظرفیتهای گردشگری متنوعی دارد که با استفاده از دیپلماسی، مشارکت و توسعه یکپارچه قابل برنامهریزی و توسعه است.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121778_d6df5836db82aeb6f1acf762b02ea8a6.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Site selection of riverside parks around the Sufi-Chay river, Maraghehمکانیابی پارکهای رودکناری در حاشیه رودخانه صوفیچای مراغه194012177910.30466/grfs.2025.56075.1103FAهوشنگ سروردانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران0009-0000-8944-3796مهدیه میرزائی قشلاقدانشآموخته کارشناسی ارشد آمایش شهری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایرانمنیژه لالهپوردانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران0009-0007-9188-5914Journal Article20250409The construction of riverside parks is a fundamental step towards protecting urban rivers. These types of parks have multiple ecological, social and economic functions and play a significant role in increasing the sustainability of cities. In the present study, the feasibility of constructing riverside parks along the Sufi-Chay River in Maragheh was examined. In line with the research objectives, AHP and SWOT models were used. The analytic hierarchy process showed that land use criteria with a coefficient of 0.331 and land ownership with a coefficient of 0.231 are the most important effective criteria in site selection of Sufi-Chay riverside parks. More than 3.4 percent of the region with an area of about 30.9 hectares is located in a class with very high suitability for the construction of riverside parks. A major part of these areas (about 21 hectares) is located in the southern part of the Maragheh suburb. This site was proposed for the construction of a riverside park in the south of Maragheh city and between Pehrabad and the railway. The mentioned site has favorable conditions for the construction of a riverside park due to a set of factors. In this regard, we can mention the large width of the floodplain, the significant extent of the riverside lands, public ownership, proper access to the river, favorable access to the main communication networks and the possibility of ecological connection with the green infrastructure along the Sufi-chay River. The assessment of the proposed site using the SWOT model also showed that the strengths and opportunities of this site far outweigh the weaknesses and threats. Accordingly, the construction of riverside Park on the proposed site can bring positive results such as the protection of the Sufi-Chay River, ecological connectivity, boost of social interactions, green space justice, and tourism promotion.احداث پارکهای رودکناری گامی اساسی در راستای حفاظت از رودخانههای شهری بهشمار میرود. این نوع پارکها دارای کارکردهای متعدد اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی میباشند و نقش قابل توجهی در افزایش پایداری شهرها ایفا میکنند. در پژوهش حاضر به امکانسنجی احداث پارکهای رودکناری در امتداد رودخانه صوفیچای مراغه پرداخته شد. در راستای اهداف تحقیق از دو مدل AHP و SWOT استفاده گردید. فرایند تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که معیارهای کاربری اراضی با ضریب 0.331 و مالکیت اراضی با ضریب 0.231 مهمترین معیارهای موثر در مکانیابی پارکهای رودکناری صوفیچای میباشند. بالغ بر 3.4 درصد منطقه با مساحتی درحدود 30.9 هکتار در کلاس با تناسب بسیار بالا برای احداث پارکهای رودکناری واقع شده است. بخش عمدهای از این پهنهها (حدود 21 هکتار) در بازه جنوبی پیراشهر مراغه قرار گرفته است. این سایت برای احداث پارک رودکناری در جنوب شهر مراغه و حد فاصل پهرآباد- راهآهن پیشنهاد گردید. سایت مذکور به دلیل مجموعهای از عوامل ازقبیل عرض زیاد دشت سیلابی، وسعت قابل توجه اراضی رودکناری (حریم)، مالکیت عمومی، دسترسی مناسب به رودخانه، دسترسی مطلوب به شبکههای ارتباطی اصلی و امکان پیوستگی اکولوژیکی با زیرساختهای سبز امتداد رودخانه صوفیچای و عرصههای طبیعی پیرامون برای احداث پارک رودکناری حائز شرایط مطلوبی میباشد. ارزیابی سایت پیشنهادی با استفاده از مدل سوات نیز نشان داد که نقاط قوت و فرصتهای این سایت بهمراتب بیشتر از نقاط ضعف و تهدیدها میباشد. بر این اساس، احداث پارک رودکناری در سایت پیشنهادی میتواند نتایج مثبتی نظیر حفاظت از رودخانه صوفیچای، پیوستگی اکولوژیکی، افزایش تعاملات اجتماعی، عدالت فضای سبز و ترویج گردشگری به همراه داشته باشد.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121779_444a79d84778305713aea4ed14ad1129.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Analyzing and explaining Russia's strategy for establishing order in the South Caucasus with a future-oriented perspectiveبررسی و تبیین استراتژی روسیه برای نظمسازی در قفقاز جنوبی با نگاهی آیندهمحور416112178710.30466/grfs.2025.56216.1125FAحمید درجدانشآموخته دکتری روابط بینالملل، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.0000-0003-3343-9485Journal Article20250521After the collapse of the Soviet Union in 1991, Russia, with the aim of preserving its territorial integrity and preventing another collapse by adopting strategies and resorting to various means, has taken steps to establish military bases and expand political influence in the countries of the South Caucasus. Also, Russia, by investing and being present in energy equations and strategic corridors in the region, is now acting as a superior and influential power in the South Caucasus. In the meantime, Russian officials have sought to maintain their sphere of influence in the layers of power in the South Caucasus, which, while preserving the Kremlin's share of the power structure in the region, will contribute significantly to the development of its ambitions and gaining a hegemonic position on the Eurasian chessboard. The present study, with a futures-oriented approach, seeks to answer the main question: What strategy is Russia pursuing for establishing order in the South Caucasus? The hypothesis that can be put forward is that after the collapse of the Soviet Union and the decline of Russian power in the South Caucasus, the Kremlin, with the aim of maintaining its territorial sovereignty through operations to establish order and create political, economic, cultural, and military arrangements, has gained significant influence in the South Caucasus, which has made Russia the dominant power in the region. In the meantime, Moscow authorities are trying to maintain their influence and hegemonic power in the South Caucasus, which, while securing and guaranteeing their interests in the region, allows Russia to influence the decisions of regional governments and thereby preserve the future order and equations of the South Caucasus in favor of the Kremlin and to the detriment of competing actors. This research is qualitative in nature, and in terms of its implementation method, it is of a descriptive-explanatory type that is written with a futures-oriented approach. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، روسیه با هدف حفظ تمامیت ارضی خود و جلوگیری از فروپاشی دوباره با اتخاذ راهبردها و توسل به ابزارهای مختلف، در راستای ایجاد پایگاههای نظامی و گسترش نفوذ سیاسی در کشورهای قفقاز جنوبی گام برداشته است. همچنین روسیه با سرمایهگذاری و حضور در معادلات انرژی و کریدورهای راهبردی در منطقه هماکنون بهعنوان یک قدرت برتر و پرنفوذ در قفقاز جنوبی عمل میکند. در این میان، مقامات روس درصدد حفظ حوزه نفوذ خود در لایههای قدرت در قفقاز جنوبی برآمدهاند که این امر ضمن حفظ سهم کرملین از ساختار قدرت در منطقه، کمک شایانی به توسعه جاهطلبیها و کسب جایگاه هژمونی آن در صفحه شطرنج اوراسیایی خواهد نمود. پژوهش حاضر با رویکردی آیندهپژوهانه در پی پاسخ به این سؤال اصلی است که روسیه برای نظمسازی در قفقاز جنوبی چه راهبردی را دنبال میکند؟ فرضیه قابل طرح این است که پس از فروپاشی شوروی و کاهش قدرت روسیه در قفقاز جنوبی، کرملین با هدف حفظ حاکمیت ارضی خود از طریق عملیات نظم سازی و ایجاد ترتیبات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی، نفوذ قابلتوجهی در قفقاز جنوبی پیدا کرده که این امر روسیه را به قدرت برتر منطقه تبدیل کرده است. در این میان، مقامات مسکو سعی در حفظ نفوذ و قدرت هژمونی خود در قفقاز جنوبی دارند که این موضوع ضمن تأمین و تضمین منافع آنها در منطقه، به روسیه امکان میدهد تا بر تصمیمات دولتهای منطقه تأثیر بگذارد و از این طریق آینده نظم و معادلات قفقاز جنوبی را به نفع کرملین و به ضرر بازیگران رقیب حفظ نماید. این پژوهش، ماهیتی کیفی داشته و از نظر روش اجرا از نوع توصیفی-تبیینی است که با رویکرد آیندهپژوهی نگاشته شده است. روش گردآوری اطلاعات و دادههای تحقیق نیز کتابخانهای است.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121787_25644e7fb7f807cc98e1bd28661efaed.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122An analysis of future strategies influencing the development of industrial cities in Iran (Case Study: Bandar Mahshahr City)واکاوی راهبردهای آیندهنگر مؤثر بر وضعیت توسعه شهرهای صنعتی در ایران (مطالعه موردی: شهر بندر ماهشهر)627912178810.30466/grfs.2025.56271.1132FAآرزو زمانیدانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران.صادق بشارتی فراستادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران0000-0003-0577-2619Journal Article20250612In the era of rapid global transformations, industrial cities play a key role in achieving economic growth and spatial development. However, environmental, social, and technological complexities have highlighted the necessity of revising traditional approaches to the development of these cities. Future-oriented strategies serve as an efficient tool, enabling the identification of key drivers and the design of sustainable scenarios for the development of industrial cities. Therefore, the present study sought to provide positive solutions for managers and officials regarding the urban development of Bandar Mahshahr. This was done using a new strategic mindset and an inside-out perspective to identify internal resources and capabilities, macro-environmental factors, and positive attributes, in addition to evaluating current functions. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of data collection, utilizing questionnaires as the data gathering tool. The Meta-SWOT model and PESTEL analysis were used for data analysis. The research findings indicate that Bandar Mahshahr City's urban development resources and capabilities possess strategic value and play distinct roles in advancing long-term objectives. The key factors include the Petrochemical Special Economic Zone, strategic access to the Persian Gulf, physical development capacity, commercial jetties, and oil and gas resources. The city's development is subject to macro-environmental variables beyond the control of urban management, such as economic fluctuations, climate change, sanctions, and geopolitical threats. This situation necessitates flexible, resilient, and multidimensional strategies to maintain the dynamism of urban development.در عصر تحولات شتابان جهانی، شهرهای صنعتی نقش کلیدی در تحقق رشد اقتصادی و توسعه فضایی ایفا میکنند. با این حال، پیچیدگیهای زیستمحیطی، اجتماعی و فناورانه، لزوم بازنگری در رویکردهای سنتی توسعه این شهرها را آشکار ساخته است. راهبردهای آیندهنگر بهعنوان ابزاری کارآمد، امکان شناخت پیشرانها و طراحی سناریوهای پایدار برای توسعه شهرهای صنعتی را فراهم میسازند. لذا در پژوهش حاضر کوشیده شد تا با نگاهی از داخل به بیرون و با تفکر راهبردی نوین، ضمن شناسایی منابع و تواناییهای داخلی و عوامل کلان محیطی و نقاط مثبت، علاوه بر جستجوی عملکردها، راهکارهای مثبت را پیشروی مدیران و مسئولان در رابطه با توسعه شهری بندر ماهشهر قرار دهد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری دادهها، توصیفی – تحلیلی و ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه است. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از مدل Meta-SWOT و تحلیل PESTEL بهره گرفتهشده است. نتایج پژوهش نشان میدهد منابع و قابلیتهای توسعه شهری بندر ماهشهر دارای ارزش راهبردی و نقش متفاوت در پیشبرد اهداف بلندمدت هستند. عوامل کلیدی شامل منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، دسترسی استراتژیک به خلیج فارس، ظرفیت توسعه کالبدی، اسکلههای تجاری و منابع نفت و گاز میباشند. توسعه شهر تحت تأثیر متغیرهای کلان محیطی خارج از کنترل مدیریت شهری، مانند نوسانات اقتصادی، تغییرات اقلیمی، تحریمها و تهدیدات ژئوپلیتیکی قرار دارد. این شرایط نیازمند راهبردهای انعطافپذیر، تابآور و چندبعدی برای حفظ پویایی توسعه شهری است.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121788_bbe950f250298a433573c15424574d2f.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Identifying and analyzing the indicators affecting urban flooding with a futures research approach (Case study: Talesh city)شناسایی و تحلیل شاخصهای مؤثر بر ایجاد سیلاب شهری با رویکرد آیندهپژوهی (مطالعه موردی: شهر تالش)809412178910.30466/grfs.2025.56169.1120FAبهنام باقریگروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0001-6601-1894سیده فریا آقایاریگروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایرانJournal Article20250511Flooding is one of the hazards that has caused a lot of damage in different regions in recent years. Flooding is a devastating and destructive factor and is one of the hazards that causes a lot of financial and human losses every year. The aim of this research is to identify and analyze the key indicators that affect urban flooding in Talesh city. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method with a futures research approach. The Delphi technique, as well as the documentary and field survey methods, were used to collect information. The statistical population of this study was 25 urban experts who were selected based on snowball sampling. Among the 29 main variables that were selected by experts using the Delphi method, based on the experts' scoring in the interaction matrix and entering these scores into the MINMAC software, the results showed that 9 factors were identified as key factors and effective indicators for causing floods in Talesh city, which are: precipitation, vegetation, tree cutting, creation of agricultural lands, development of planning at the county level, county management, plowing in the direction of the slope, development of settlements in the river area, and population density. It is important to note that the creation of agricultural lands based on cutting trees and destroying vegetation and increasing population, and other important factors, in addition to heavy rainfall in the region, are the main cause of flooding in Talesh city.سیلاب ازجمله مخاطراتی است که در سالهای اخیر خسارات زیادی در مناطق مختلف بر جای گذاشته است. سیل عاملی ویرانگر و مخرب است و یکی از مخاطراتی است که هرسال خسارت مالی و جانی فراوانی به دنبال دارد. هدف این پژوهش نیز شناسایی و تحلیل شاخصهای کلیدی و مؤثر بر سیلاب شهری در شهر تالش است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش بهصورت توصیفی – تحلیلی با رویکرد آیندهپژوهی است. جهت جمعآوری اطلاعات از روش تکنیک دلفی و همچنین روش اسنادی و بررسی میدانی بهره گرفتهشده است، جامعه آماری این تحقیق 25 نفر از کارشناسان خبره شهری است که بر اساس نمونهگیری گلوله برفی انتخابشده است، از میان 29 متغیر اصلی که توسط کارشناسان و با استفاده از روش دلفی انتخابشده بودند، بر اساس امتیازدهی توسط کارشناسان، در ماتریس اثرات متقابل و وارد کردن این امتیازات در نرمافزار میکمک نتیجه بهدستآمده نشان داده که 9 عامل بهعنوان عوامل کلیدی و شاخصهای مؤثر بر ایجاد سیلاب در شهر تالش شناختهشده است که عبارتاند از: بارش، پوشش گیاهی، قطع درختان، ایجاد زمینهای کشاورزی، تدوین برنامهریزی در سطح شهرستان، مدیریت شهرستان، شخم در جهت شیب، توسعه سکونتگاهها در حریم رودخانه، تراکم جمعیت هست. توجه به این نکته حائز اهمیت است که ایجاد زمینهای کشاورزی بر اساس قطع درختان و از بین بردن پوشش گیاهی و افزایش جمعیت و عوامل دیگری که دارای اهمیت هستند، در کنار بارشهای شدید در منطقه که عامل اصلی سیلاب است، موجب بروز سیلابهای شهری در شهر تالش میگردد.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121789_8ad663ef5b6383bc3a31ef084af8450f.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Identification of key drivers influencing the University Innovation District using a futures studies approach (Case study: Islamic Azad University of Isfahan; Khorasgan Branch)شناسایی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر ناحیه نوآوری دانشگاهی با رویکرد آیندهپژوهی (نمونه مطالعاتی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان؛ خوراسگان)9511312179010.30466/grfs.2025.56131.1106FAفاطمه سادات حسینی آذرخوارانیدانشجوی کارشناسی ارشد، گروه برنامهریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.0009-0009-6734-8152حمیدرضا صارمیدانشیار، گروه شهرسازی و طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.0000-0002-3625-7268خاطره مغانی رحیمیدانشجوی دکتری، گروه شهرسازی و طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.0000-0002-1791-797XJournal Article20250421The university innovation district, as a vital hub for the convergence of ideas and resources, can contribute to local and national communities. Accordingly, the aim of the present research is scenario planning for the university innovation district at Islamic Azad University of Isfahan, Khorasgan Branch, with a futures studies approach. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. Data collection is based on library and field methods. For data analysis, environmental scanning and MICMAC software , ScenarioWizard, and Expert Choice were used. The findings from environmental scanning indicate that 30 factors influence innovation at Islamic Azad University of Isfahan, among which 15 factors in 4 dimensions are identified as key factors in the university’s innovation. Then, possible scenarios for each key factor were designed and analyzed using ScenarioWizard software, resulting in two strong and credible scenarios. Subsequently, the main elements of the university innovation district—including drivers of high uncertainty and importance, key predetermined factors, scenarios, and policies—were analyzed and explained. The research findings show that realizing the university innovation district at Islamic Azad University of Isfahan (Khorasgan Branch) requires adopting key policies that integrally provide the necessary platform for innovation development. One of these policies is multilateral cooperation among the university, government, and industry, which acts as the main factor of the innovation district. This cooperation not only enables synergy among the three key sectors of society but also accelerates the commercialization process of new ideas and technologies. Moreover, implementing joint projects between the university and industry serves as a practical tool to link academic research with real market needs. By effectively implementing these policies, Islamic Azad University of Isfahan will be able to create a conducive environment for innovation growth that not only supports scientific development but also positively impacts the region’s economic growth.ناحیه نوآوری دانشگاهی بهعنوان یک کانون حیاتی برای تجمع ایدهها و منابع، میتواند به جوامع محلی و ملی کمک کند. بدین منظور هدف پژوهش حاضر سناریونگاری ناحیه نوآوری دانشگاهی در دانشگاه آزاد اصفهان؛ واحد خوراسگان با رویکرد آیندهپژوهی میباشد. پژوهش حاضر از منظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی میباشد. گردآوری اطلاعات در این پژوهش بر اساس روشهای کتابخانهای و میدانی میباشد. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از روش پویش محیطی، نرمافزارهای Micmac، SenarioWizard و Expert Choice استفادهشده است. یافتههای حاصل از روش پویش محیطی نشان میدهد که 30 عامل بر نوآوری دانشگاه آزاد اصفهان اثرگذار میباشد که از میان این عوامل، 15 عامل در 4 بعد بهعنوان عوامل کلیدی در نوآوری دانشگاه آزاد اصفهان شناخته شدهاند. سپس برای هرکدام از عواملکلیدی سناریوهای ممکن طراحی و با استفاده از نرمافزار سناریو ویزارد مورد تحلیل قرارگرفتهاند که دو سناریوی قوی و باورکردنی استخراج شده است. سپس عناصر اصلی ناحیه نوآوری دانشگاهی اعم از پیشرانهای عدم قطعیت و اهمیت بالا، عوامل کلیدی و از پیش معین، سناریوها، سیاستها تحلیل و تبیین شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تحقق ناحیه نوآوری دانشگاهی در دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان (واحد خوراسگان) نیازمند اتخاذ سیاستهای کلیدی است که بهصورت یکپارچه، بستر لازم برای توسعه نوآوری را فراهم میکنند. یکی از این سیاستها، همکاری چندجانبه میان دانشگاه، دولت و صنعت است که بهعنوان عوامل اصلی ناحیه نوآوری عمل میکند. این همکاری نهتنها امکان همافزایی میان سه بخش کلیدی جامعه را فراهم میآورد، بلکه باعث تسریع فرآیند تجاریسازی ایدهها و فناوریهای نوین میشود. علاوه بر این، اجرای پروژههای مشترک میان دانشگاه و صنعت بهعنوان ابزاری عملی برای پیوند دادن تحقیقات آکادمیک با نیازهای واقعی بازار عمل میکند. با اجرای مؤثر این سیاستها، دانشگاه آزاد اصفهان قادر خواهد بود تا محیطی مساعد برای رشد نوآوری ایجاد کند که نهتنها به توسعه علمی کمک کند بلکه بر رشد اقتصادی منطقه نیز تأثیر مثبت بگذارد.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121790_8f3f7b54e1cc74d6bfb5d741804b7741.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Conceptualization and scientific mapping of the future grand image in futures studiesمفهومپردازی و نگاشت علمی ابرتصویر آینده در مطالعات آیندهپژوهی11413612179110.30466/grfs.2025.56163.1115FAمیلاد قنبریدکتری تخصصی آیندهپژوهی، دانشکده و پژوهشکده حضرت ولیعصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.0009-0007-2002-6506امید وقوفیاستادیار و مدیر گروه آیندهپژوهی، دانشکده و پژوهشکده حضرت ولیعصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.0000-0001-9197-8343ابراهیم حاجیانیدانشیار جامعهشناسی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.Journal Article20250504In this study, while systematically reviewing the futures literature and conceptually analyzing “future images” and “future grand images,” a set of synonymous and related terms was first identified, and the theoretical framework of grand images was defined, emphasizing components such as the multiplicity of the future, the flexibility of the image, and the role of collective memory. In fact, in the first part of the study, by reviewing all definitions and theoretical approaches in the field of future images and grand images, it became clear that the main difference between the two lies in the level of analysis and their temporal and spatial scope: While “future images” focus on a specific area or topic in the medium term, “future grand images” focus on interdisciplinary and cross-sectoral interactions, cover a very long-term period and a transnational scale, and have attempted to consider all economic, social, cultural, environmental, and technological dimensions in an integrated framework. In the next step, using a combined qualitative-quantitative approach, about 200 selected articles from the Web of Science database (1950-2025) were reviewed and in the qualitative section, conceptual dimensions were extracted using the content analysis method; then, the bibliographic data of the articles, including authors, keywords, and references, were post-processed, and co-citation maps and thematic clusters were drawn using VOSviewer software. The findings of the scientometric section were that the publication of articles in the field of "future images" has increased exponentially after 2000, and the focal points of research are in developed countries; topics such as educational futures studies, public policy, technological innovation, and social psychology have received more attention than other fields. On the other hand, the citation network maps indicated that concepts such as "future multiplicity," "scenario-making," and "sustainability" have become hubs in the scientific structure of this field.در این پژوهش، ضمن مروری نظاممند بر ادبیات آیندهپژوهی و تحلیل مفهومی «تصاویر آینده» و «ابرتصویر آینده»، ابتدا مجموعه واژگان هممعنی و مرتبط شناسایی و چارچوب نظری ابرتصویر با تأکید بر مؤلفههایی چون چندگانگی آینده، انعطافپذیریِ تصویر و نقش حافظه جمعی تعریف شد. در واقع در بخش نخست پژوهش، با مرور کلیه تعاریف و رویکردهای نظری در زمینه تصاویر آینده و ابرتصاویر، روشن شد که تفاوت اصلی این دو در سطح تحلیل و گستره زمانی و مکانی آنها نهفته است: درحالیکه «تصویر آینده» متوجه یک حوزه یا موضوع مشخص در بازههای میانمدت است، «ابرتصویر آینده» با تمرکز بر تعاملات بینرشتهای و بینبخشی، بازهای بسیار بلندمدت و مقیاسی فراملی را در بر میگیرد و کوشیده است تا تمامی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیستمحیطی و فناورانه را در چارچوبی یکپارچه مدنظر قرار دهد. در گام بعد، با بهکارگیری رویکرد ترکیبی کیفی–کمی، حدود ۲۰۰ مقاله منتخب از پایگاه Web of Science (۱۹۵۰–۲۰۲۵) بررسی و در بخش کیفی با روش تحلیل مضمون ابعاد مفهومی استخراج گردید؛ سپس دادههای کتابنامهای مقالات شامل نویسندگان، کلیدواژهها و ارجاعات، پسپردازش شده و از طریق نرمافزار VOSviewer نقشههای هماستنادی و کلاسترهای موضوعی ترسیم شد. یافتههای بخش علمسنجی این بود که انتشار مقالات در زمینه «تصاویر آینده» پس از سال ۲۰۰۰ بهطور تصاعدی افزایشیافته و نقاط کانونی پژوهش در کشورهای پیشرفته قرار دارد؛ موضوعاتی نظیر آیندهپژوهی آموزشی، سیاستگذاری عمومی، نوآوری فناورانه و روانشناسی اجتماعی بیش از سایر حوزهها موردتوجه قرار گرفتهاند. از سوی دیگر، نقشههای شبکهای ارجاعات حاکی از آن بود که مفاهیمی چون «چندگانگی آینده»، «سناریوپردازی» و «پایداری» به هابهایی در ساختار علمی این حوزه بدل شدهاند.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121791_fca800b4df5d51a4fe04d465a43af29e.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122Geotourism potential assessment of Nir County and its economic development using quantitative methodsپتانسیلسنجی ظرفیتهای ژئوتوریستی شهرستان نیر و توسعه اقتصادی آن با استفاده از روشهای کمی13715612179210.30466/grfs.2025.56041.1096FAفریبا اسفندیاری درآباداستاد ژئومورفولوژی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل ایرانبهروز نظافت تکلهدانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.0000-0003-3171-1772هانیه ایمانیدانشجوی کارشناسی ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.آی لار خیاطی نوشهردانشجوی کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20250310Geotourism is a combination of the words earth and tourism and refers to tourism that has geological, morphological and cultural attractions. The purpose of this research is to evaluate the geotourism capabilities and geomorphological destinations of Nir County for economic development. The nature of this research is descriptive-analytical-applied and to investigate the geotourism potentials of the Nir region, dynamic models that examine geomorphosites based on three scientific, added and combined values were used; the Feulet model which is based on four criteria of origin of formation, geographical distribution, tourism and accessibility status and finally the Kubalíková model which emphasizes scientific, educational, economic, conservation and cultural criteria was used. The results of the evaluation based on the national park model, dynamic model, and Kubalíková model showed that the Nir geomorphosite has the highest value in the category of displaying geomorphological processes with a score of 5 and the lowest value in the category of educational benefits with a score of 0.40. Also, this area has a high value in the geological feature index with cultural heritage value from the visitors' point of view, with a score of 1, and has a low value in the diversity index in geomorphological forms with a score of 0.11. In general, among all the geomorphosites in Nir county, the Bulaghlar resort has received the highest score from experts and visitors, and the Pol-e-Germez region has the lowest score. Therefore, it is concluded that the Nir region has unique capabilities in the field of geotourism based on the results of the evaluation models, and this has led to the economic development of the region at the provincial level. Finally, it is suggested that artificial intelligence tools be used in future studies to better and more appropriately evaluate the study areas.ژئوتوریسم ترکیبی از واژه زمین و توریسم است و به توریسمی گفته میشود که دارای جاذبههای زمینشناسی، مورفولوژیکی و فرهنگی است. هدف از این پژوهش ارزیابی قابلیتهای ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان نیر در جهت توسعه اقتصادی است. ماهیت این پژوهش توصیفی-تحلیلی- کاربردی بوده و برای بررسی پتانسیلهای زمینگردشگری منطقه نیر، از مدلهای دینامیکی که ژئومورفوسایتها را بر اساس سه ارزش علمی، افزوده و ترکیبی، موردبررسی قرار میدهد؛ مدل فیولت که مبتنی بر چهار معیار منشأ شکلگیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی است و درنهایت مدل کوبالیکوا که بیشتر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی تأکید دارد استفادهشده است. نتایج حاصل از ارزیابی بر اساس مدل پارک ملی، مدل دینامیکی و مدل کوبالیکوا، نشان داد که ژئومورفوسایت نیر از نظر کارشناسان در گویه نمایشگر فرآیندهای ژئومورفولوژیکی با امتیاز ۵ دارای بیشترین ارزش و در گویه منافع آموزشی با امتیاز 40/0 دارای کمترین ارزش است. همچنین این منطقه از نظر بازدیدکنندگان در شاخص ویژگی زمینشناسی همراه با ارزش میراث فرهنگی امتیاز 1 را کسب نموده و ارزش بالایی دارد و در شاخص تنوع در اشکال ژئومورفولوژیکی با امتیاز 11/0 ارزش پایینی دارد. بهطورکلی، از بین تمام ژئومورفوسایتهای شهرستان نیر، تفرجگاه بولاغلار امتیاز بیشتری را از کارشناسان و بازدیدکنندگان به خود اختصاص داده است و منطقه پل قرمز کمترین امتیاز را دارا است؛ بنابراین نتیجهگیری میگردد که منطقه نیر بر اساس نتایج مدلهای ارزیابی دارای توانمندیهای منحصربهفردی در حیطه ژئوتوریسم دارد و این امر منجر به توسعه اقتصادی منطقه در سطح استان شده است. در نهایت پیشنهاد میگردد در مطالعات آتی جهات ارزیابی بهتر و مناسب مناطق موردمطالعه از ابزارات هوش مصنوعی استفاده گردد.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121792_be051f9b21208aef18a131545726f114.pdfدانشگاه ارومیهجغرافیا و آینده پژوهی منطقهای2981-118X3320251122A study of driving components influencing the development of urban tourism in Tabriz based on future studiesمطالعه مؤلفههای پیشران تأثیرگذار در توسعه گردشگری شهری تبریز بر اساس مطالعات آیندهپژوهی15717612179310.30466/grfs.2025.56037.1095FAمسعود حق لساناستادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران0000-0001-9826-0086Journal Article20250309Cities as tourist destinations provide a suitable environment for attracting tourists by offering historical, cultural, artistic and natural attractions. Urban tourism development, as a complex and multidimensional process, requires detailed and forward-looking studies in the field of urban planning and urban management. By using futures research methods, it is possible to identify the social, economic and technological trends and changes that affect the tourism industry. This research studied the drivers affecting the development of urban tourism in Tabriz and conducted this analysis using futures research approaches. In this regard, several components that can contribute to the growth and prosperity of tourism in this city were studied, and qualitative results showed how these components can, together, lead to the creation of a sustainable and dynamic tourism ecosystem. Also, considering global trends and local needs, the efficiency and impact of these components on tourism development were examined. To conduct this research, first, four components were extracted as the main components in the economic, social, environmental and physical aspects, and then the driving factors were identified using the Delphi method. The interaction analysis method in the MICMAC software was used to analyze the data. According to the results obtained, creating appropriate conditions for the development of environmental carrying capacity, land management, training managers, restoring tourism effects, expanding tourism-related spaces, etc., can play a significant role in the development of tourism in Tabriz, and it was concluded that economic components have the greatest impact on the development of tourism in Tabriz. Finally, this study can help decision-makers and urban planners to formulate effective strategies to improve the tourism situation in Tabriz and exploit the potential capacities of this city.شهرها بهعنوان مقاصد گردشگری، با ارائه جاذبههای تاریخی، فرهنگی، هنری و طبیعی، محیطی مناسب برای جذب گردشگران فراهم میآورند. توسعه گردشگری شهری بهعنوان یک فرایند پیچیده و چندبعدی، نیازمند بررسیهای دقیق و آیندهنگرانه در عرصه شهرسازی و مدیریت شهری است. با بهرهگیری از روشهای آیندهپژوهی، میتوان به شناسایی روندها و تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فناوری که بر روی صنعت گردشگری تأثیر میگذارند، پرداخت. این تحقیق به مطالعه پیشرانهای تأثیرگذار بر توسعه گردشگری شهری تبریز پرداخته و این تحلیل را با بهرهگیری از رویکردهای آیندهپژوهی انجام داده است. در این راستا، مؤلفههای متعددی که میتوانند به رشد و شکوفایی گردشگری در این شهر کمک کنند، مطالعه شدند و نتایج کیفی نشان دادند که چگونه این مؤلفهها میتوانند در کنار یکدیگر به ایجاد یک اکوسیستم گردشگری پایدار و پویا منجر شوند. همچنین، با توجه به روندهای جهانی و نیازهای محلی، کارایی و تأثیر این مؤلفهها بر توسعه گردشگری موردبررسی قرار گرفت. برای انجام این پژوهش ابتدا 4 مؤلفه بهعنوان مؤلفههای اصلی در غالب اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و کالبدی استخراج شد و سپس با استفاده از روش دلفی عوامل پیشران شناسایی شدند. جهت تحلیل دادهها از روش تحلیل اثرات متقابل در نرمافزار میک مک استفاده شد. با توجه به نتایج بهدستآمده در زمینه پیشرانهای تأثیرگذار در توسعه گردشگری شهر تبریز، ایجاد شرایط مناسب برای توسعه ظرفیت تحمل محیطزیست، مدیریت زمین، آموزش مدیران، بازسازی آثار گردشگری، گسترش فضاهای مرتبط با گردشگری و... میتواند نقش بسزایی در توسعه گردشگری شهر تبریز داشته باشد و این نتیجه حاصل شد که مؤلفههای اقتصادی بیشترین تأثیر را در توسعه گردشگری شهر تبریز دارند. درنهایت، این مطالعه میتواند به تصمیمگیرندگان و برنامهریزان شهری کمک کند تا راهبردهای مؤثری برای بهبود وضعیت گردشگری تبریز تدوین کرده و از ظرفیتهای بالقوه این شهر بهرهبرداری نمایند.https://grfs.urmia.ac.ir/article_121793_0d9605e67aeb2599189367f34bb34843.pdf