تحلیل تأثیر هوش معنوی بر کیفیت زندگی شهری در تبریز با رویکردی آینده‌محور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 گروه معماری، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران

3 استادیار، دانشکده فنی مهندسی، گروه معماری، موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی آل طه، تهران، ایران

چکیده

در دنیای امروز، کیفیت زندگی شهری به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های برنامه‌ریزان شهری مطرح است. ابعاد مختلف کیفیت زندگی در شهرها تحت تأثیر عوامل متعدد قرار می‌گیرند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها هوش معنوی است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر چهار شاخص هوش معنوی بر شش شاخص کیفیت زندگی شهری در شهر تبریز با رویکردی آینده‌محور است. این تحقیق به‌صورت توصیفی-تحلیلی انجام شد ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد هوش معنوی کینگ و دی‌چیکو (SISRI-24) و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF) بوده است. جامعه آماری شامل جمعیت بالای 18 سال تبریز است. حجم نمونه برابر 383 نفر بوده که به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شده‌اند. داده‌های به‌دست‌آمده از طریق نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. برای بررسی رابطه بین هوش معنوی و کیفیت زندگی از ضریب همبستگی پیرسون و برای بررسی تأثیر متغیر مستقل (هوش معنوی) بر متغیر وابسته (کیفیت زندگی شهری) از تحلیل رگرسیونی استفاده شد. برای مقایسه میانگین‌های دو گروه مختلف از آزمون T مستقل استفاده گردید. یافته‌ها نشان می‌دهند که توسعه آگاهی بیشترین تأثیر را بر سلامت روانی شهروندان تبریز داشته و ضریب رگرسیون آن برابر با ۰.۷۵ است. همچنین، تفکر وجودی انتقادی با ضریب ۰.۷۲ تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت جسمانی دارد. علاوه بر این، تولید معنای شخصی تأثیر معناداری بر رفاه اقتصادی داشته (ضریب ۰.۶۵) و آگاهی فراگیر نیز به‌طور معناداری با کیفیت محیط‌زیست شهری مرتبط است (ضریب ۰.۶۰). سایر یافته‌ها نشان می‌دهند که تفکر وجودی انتقادی بر روابط اجتماعی و توسعه آگاهی بر امنیت شهری تأثیر مثبت دارند. بر اساس این یافته‌ها، سناریوی اول بر تأثیر هوش معنوی بر ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی تأکید دارد و سناریوی دوم به آینده‌نگری و پیوند میان آگاهی معنوی و کیفیت زندگی شهری در تبریز می‌پردازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که هوش معنوی می‌تواند به‌عنوان یک عامل کلیدی در بهبود کیفیت زندگی شهری در تبریز در نظر گرفته شود؛ بنابراین، تقویت فضاهای عمومی فرهنگی و معنوی، توسعه فرصت‌های شغلی معنادار و برنامه‌های آموزشی زیست‌محیطی در سطح شهر می‌تواند ضمن مدیریت چالش‌های آینده، به بهبود کیفیت زندگی شهروندان تبریز منجر شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The analysis of the impact of spiritual intelligence on urban quality of life in Tabriz: A future-oriented approach

نویسندگان [English]

  • Ali Zeynali Azim 1
  • Hadis Solookaneh Miandoab 2
  • Marjan Latifi Oskouei 3
1 Postdoctoral researcher in urban design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tarbiat Dabir Shahid Rajaei, University, Tehran, Iran.
2 Department of Architecture, Khalkhal Branch, Islamic Azad University, Khalkhal, Iran
3 Assistant Professor, Faculty of Engineering, Department of Architecture, Al-Taha Non-Profit Higher Education Institute, Tehran, Iran
چکیده [English]

In today's world, urban life quality is one of the main concerns of urban planners. Various dimensions of quality of life in cities are influenced by multiple factors, among which spiritual intelligence plays a significant role. The primary aim of this study is to investigate the impact of four dimensions of spiritual intelligence on six dimensions of urban life quality in Tabriz, adopting a future-oriented approach. This research was conducted using a descriptive-analytical method. The data collection tools included the standard Spiritual Intelligence Self-Report Inventory (SISRI-24) by King and DeCicco and the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-BREF). The statistical population consisted of individuals aged 18 and above in Tabriz. A sample size of 383 participants was selected through cluster random sampling. The collected data were analyzed using SPSS software. Pearson correlation coefficient was used to examine the relationship between spiritual intelligence and quality of life, and regression analysis was employed to assess the impact of the independent variable (spiritual intelligence) on the dependent variable (urban quality of life). Independent T-tests were used to compare mean differences between the two groups. The findings indicate that "expanded awareness" has the most significant impact on the psychological health of Tabriz residents, with a regression coefficient of 0.75. Additionally, "existential critical thinking" with a coefficient of 0.72 has a notable effect on physical health. Furthermore, "personal meaning production" significantly influences economic well-being (coefficient 0.65), and "transcendental awareness" is meaningfully associated with urban environmental quality (coefficient 0.60). Other findings reveal that "existential critical thinking" positively affects social relationships, and "expanded awareness" contributes significantly to urban security. Based on these findings, Scenario 1 emphasizes the impact of spiritual intelligence on various aspects of individual and social life, while Scenario 2 focuses on future-oriented thinking and the link between spiritual awareness and urban quality of life in Tabriz. The results of the research indicate that spiritual intelligence can be considered a key factor in improving the quality of urban life in Tabriz. Therefore, strengthening cultural and spiritual public spaces, developing meaningful job opportunities, and implementing environmental education programs at the city level can help improve the quality of life for Tabriz citizens while managing future challenges.

کلیدواژه‌ها [English]

  • City