نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2
استاد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
3
استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
10.30466/grfs.2026.56794.1176
چکیده
کودکان بهعنوان گروهی آسیبپذیر، به فضاهایی امن، فعال و مشارکتی نیاز دارند که با اهداف توسعه پایدار شهری همسو باشد. همگرایی اصول محله پایدار و شهر دوستدارکودک میتواند آسایش محیطی و کیفیت زندگی کودکان را بهبود بخشد. لذا پژوهش حاضر باهدف واکاوی مقولههای کالبدی‑عملکردی محله پایدار با رویکرد دوستدارکودک در اقلیم گرم و خشک شهر یزد انجامشده است. سؤال اصلی تحقیق این است که مقولههای کالبدی-عملکردی محله پایدار با رویکرد دوستدارکودک در اقلیم گرم و خشک یزد کدماند؟ این پژوهش یک مطالعه بنیادی و کیفی است که از طریق تحلیل محتوای مصاحبههای عمیق نیمه ساختاریافته به انجام رسیده است. جامعه نمونه شامل والدین ساکن در محلات منتخب، کودکان ۷ تا ۱۵ سال و کارشناسان شهرسازی بوده که به شیوه هدفمند انتخاب شدند. دادهها پس از پیادهسازی، با استفاده از نرمافزار مکسکیودا در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و مرکزی تحلیل شدند. نتایج نشان میدهد که مقولههای کالبدی-عملکردی محله پایدار دوستدارکودک در یزد عبارتاند از دسترسی و حرکت کودکان در محله، عدالت فضایی در بهرهمندی از امکانات، کیفیت و کمیت زیرساختها و امکانات کودک محور، ایمنی محیطی، سازگاری کالبدی با اقلیم گرم و خشک و جذابیت فضاهای عمومی برای کودکان. همچنین پروژههای شهری فعلی در یزد با موانعی چون تغییر نگرش مدیران، بودجه محدود و طراحی ناکافی مواجه هستند که این مسئله موجب ناتمام ماندن یا کیفیت پایین فضاهای کودک محور شده است. نتایج این مطالعه میتواند به سیاستگذاران شهری، معماران و برنامهریزان محلی در ارتقای کیفیت محلهها و ایجاد محیطهایی امن، فعال و پایدار برای کودکان کمک نماید.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Investigating the Physical-Functional Dimensions of Sustainable Neighborhoods with a Child-Friendly Approach in a Hot and Arid Climate: A Case Study of Yazd
نویسندگان [English]
-
Reyhaneh Ashtiyani
1
-
Mostafa Behzadfar
2
-
Seyed-Majid Mofidi-Shemirani
3
1
PhD Student, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
2
Professor, Department of Urban planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science & Technology, Tehran,Iran
3
Assistant Professor, Department of Urban planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science & Technology, Tehran,Iran
چکیده [English]
Children, as a vulnerable group, require safe, active, and participatory spaces that align with the goals of sustainable urban development. The convergence of the principles of sustainable neighborhoods and child-friendly cities can enhance environmental comfort and improve children’s quality of life. Accordingly, the present study aims to investigate the physical-functional dimensions of sustainable neighborhoods with a child-friendly approach in the hot and arid climate of Yazd. The main research question is: What are the physical-functional dimensions of sustainable neighborhoods with a child-friendly approach in the hot and arid climate of Yazd? This study is a fundamental qualitative investigation, conducted through content analysis of semi-structured in-depth interviews. The study population included parents residing in selected neighborhoods, children aged 7 to 15, and urban planning experts, who were purposively sampled. After transcription, the data were analyzed in three coding stages—open, axial, and selective—using MAXQDA software. The results indicate that the physical-functional dimensions of child-friendly sustainable neighborhoods in Yazd encompass children’s access and mobility within the neighborhood, spatial equity in access to facilities, the quality and quantity of child-oriented infrastructure and amenities, environmental safety, physical compatibility with the hot and arid climate, and the attractiveness of public spaces for children. Moreover, current urban projects in Yazd face obstacles such as managerial attitude changes, limited budgets, and inadequate design, which contribute to unfinished or low-quality child-oriented spaces. The findings of this study can inform urban policymakers, architects, and local planners in enhancing neighborhood quality and creating safe, active, and sustainable environments for children.
کلیدواژهها [English]
-
Hot and arid climate
-
Child-centered
-
Sustainable neighborhood
-
Physical and functional
-
The city of Yazd
)